Silinen kamera kaydı geri getirilebilir mi?

Diski dolan kayıt cihazı en eski kaydın üzerine yeni görüntüyü yazar. Üzerine yazılmış bir kayıt geri getirilemez, çünkü o alanda artık başka bir görüntü vardır. Elle biçimlendirilen veya bozulan diskte ise üzerine henüz yeni kayıt yazılmadıysa veri kurtarma bazen mümkündür. Her iki durumda da ilk şart, diske yazmayı hemen durdurmaktır.

Bu soruyu genellikle bir olaydan birkaç gün sonra duyuyoruz. Araca çarpılmış ya da kapının önünden paket alınmış, kayda bakılınca ilgili gün listede yok. Çoğu durumda kayıt bir arıza yüzünden kaybolmamıştır. Sistem onu, tasarlandığı gibi, yeni görüntüyle değiştirmiştir.

Aradaki farkı bilmek, ne yapılabileceğini de belirler.

Disk dolunca kamera kaydı nasıl silinir?

Kayıt cihazları diski bir döngü gibi kullanır. Disk dolduğunda menüde genellikle “üzerine yaz” (overwrite) adıyla geçen ayar açıksa, cihaz en eski kayıt dosyalarını silip yerlerine yenilerini yazar. Bu bir arıza değil, varsayılan çalışma biçimidir. Ayar kapalıysa cihaz disk dolduğunda kaydı durdurur ve çoğu modelde “disk dolu” uyarısı verir.

Bazı cihazlarda ikinci bir sınır daha bulunur: kanal başına kayıt saklama süresi. Kameraya gün sınırı tanımlanmışsa, disk yarı boş olsa bile bu süreyi aşan kayıtlar silinir. Apartman ve iş yerlerinde KVKK’ya uygun saklama süresi için bilerek kurulan bir ayardır. Unutulduğunda ise “disk boş ama eski kayıt yok” şikâyetine dönüşür.

Diskin kaç güne yettiğini kamera sayısı, çözünürlük, bit hızı ve kayıt türü belirler. Hesabı güvenlik kamerası kaç gün kayıt yapar yazısında örnekle yaptık.

Üzerine yazılmış kayıt neden kurtarılamaz?

Bilgisayarda silinen bir dosya çoğu zaman diskte durmaya devam eder; işletim sistemi yalnızca o alana “boş” işareti koyar. Kayıt cihazındaki döngü farklı çalışır. Cihaz, en eski kaydın bulunduğu alana yeni görüntüyü doğrudan yazar. Eski veri bir kenarda beklemez, fiziksel olarak değişir.

Veri kurtarma yazılımları ve laboratuvarlar ancak diskte hâlâ duran veriyi okuyabilir. Üzerine yazılmış bölümde okunacak eski görüntü kalmaz. Bu yüzden disk dolup döngü olay gününü geçtiyse kurtarma beklentisi gerçekçi değildir. Bunu baştan açıkça söylemek, sonuç vermeyecek bir masrafı önler.

Bir istisna var: döngünün henüz ulaşmadığı kayıtlar. Disk 30 gün geriye gidiyorsa ve olay 10 gün önce olduysa kayıt büyük ihtimalle oradadır, sorun aramadadır. Yanlış tarih filtresi, yanlış kanal seçimi veya kaymış cihaz saati kaydı “yok” gösterebilir. Bu kontrolleri kamera kayıt cihazı kayıt yapmıyor yazısında sıraladık.

Olaydan hemen sonra ne yapmalısınız?

Kayıt hâlâ diskteyse en büyük risk, döngünün ona ulaşmasıdır. Disk ne kadar doluysa o kadar az zamanınız vardır. Şu sırayla ilerleyin:

1. Olayın tarihini ve saat aralığını not edin. Cihaz saati doğru mu, onu da kontrol edin; birkaç dakika kaymışsa aramada bunu hesaba katın.
2. Kayıt cihazında oynatma ekranını açıp ilgili kamerayı ve saati bulun. Telefondan bakmak da olur, ama dışa aktarma için kayıt cihazının kendisi daha güvenilirdir.
3. İlgili bölümü kilitleyin. Çoğu cihazda kayda kilit veya koruma konabilir; kilitli dosya döngüde silinmez.
4. Bölümü USB belleğe aktarın, sonra belleği bilgisayarda açıp görüntünün oynadığını kontrol edin.
5. Kayıt başkasına aitse, örneğin apartman yönetimine veya komşu dükkâna, aynı gün yazılı talepte bulunun. Onların diski de dönüyor.

Başkasının kamerasındaki kaydın nasıl isteneceğini ve polise kaydın nasıl verildiğini kamera kaydı nasıl istenir yazısında anlattık. Orada da asıl düşman zamandır. Talep bir hafta sonra değerlendirilirse kayıt çoktan gitmiş olabilir.

Bu sırada cihaz disk hatası verirse ve ekranda biçimlendirme önerisi çıkarsa onaylamayın.

Elle silinen veya formatlanan diskte durum ne?

Çoğu kayıt cihazında tek tek kayıt silme menüsü yoktur. Kayıtlar genellikle diskin cihaz menüsünden biçimlendirilmesiyle (başlatma, initialize) toplu olarak gider. Bazen de hata veren disk yenisiyle değiştirilir, eskisi bir çekmeceye konur.

Biçimlendirmeden sonra cihaz hemen yeni kayda başlar ve her dakika, kurtarılabilecek alanın bir kısmını kullanır. Kurtarma ihtimalini korumak için iki şey yapın:

• Kayıt cihazını kapatın ya da diski cihazdan çıkarın. Diski başka bir kayıt cihazına veya bilgisayara takıp kendiniz açmaya çalışmayın; bilgisayar tanımadığı diski biçimlendirmeyi önerebilir.
• Diski veri kurtarma hizmeti veren bir laboratuvara götürün. Kamera kaydı olduğunu, kayıt cihazının marka ve modelini ve diskin ne zaman biçimlendirildiğini söyleyin.

Kayıt cihazları diske kendi dosya düzenleriyle yazar. Genel amaçlı kurtarma yazılımları bu düzeni her zaman tanımaz, bu nedenle sonuç cihaz markasına ve diskin durumuna göre değişir. Kurtarmanın mümkün olup olmadığını ve maliyetini laboratuvar diski inceledikten sonra söyleyebilir. Önceden garanti beklemeyin.

Disk “yok” veya “hatalı” görünüyorsa sorun her zaman diskin kendisinde değildir; veri ve güç kablosu da olabilir. Biçimlendirmeden önce yapılacak kontrolleri kayıt cihazı disk yok hatası yazısında anlattık.

Kayıt süresi nasıl uzatılır?

Bir sonraki olayda aynı durumu yaşamamak için diskin daha uzun süre geriye gitmesi gerekir. Yeni disk almadan önce ayarlara bakın:

• H.265 veya cihazın desteklediği gelişmiş sıkıştırma açık mı? Aynı görüntü H.264’e göre belirgin biçimde daha az yer kaplar.
• Bit hızı gereğinden yüksek mi? Sabit bit hızına (CBR) ve en üst değere ayarlanmış kanallar diski hızlı doldurur.
• Az hareket gören kameralarda sürekli kayıt yerine hareket anında kayıt kullanılabilir. Yanlış alarmı azaltmak için kamera hareket algılama ayarı yazısına bakın.
• Her kameranın en yüksek çözünürlükte kaydetmesi gerçekten gerekiyor mu? Koridordaki kamera, giriş kapısındakiyle aynı ayarı istemeyebilir.

Ayarlar yetmiyorsa kapasite artırılır. Kayıt cihazının kaç disk yuvası olduğu ve desteklediği en büyük disk kapasitesi, model kodundan veri sayfasına bakılarak öğrenilir. Gece gündüz yazmaya göre üretilmiş gözetim diskleri bu iş için masaüstü disklerden daha uygundur.

Apartman ve iş yerinde saklama süresini yalnız teknik açıdan düşünmeyin. Gereğinden uzun saklama, KVKK’daki ölçülülük ilkesiyle çelişebilir; süre yönetim kararıyla belirlenmelidir.

Kayıt cihazınız sık disk uyarısı veriyorsa ya da kaydın kaç gün geriye gittiğini bilmiyorsanız, kamera bakım ve onarım kapsamında disk sağlığını ve kayıt ayarlarını yerinde kontrol ediyoruz. Telefon ve WhatsApp bağlantıları iletişim sayfasında.